Co daje separacja z orzekaniem o winie?

Co daje separacja z orzekaniem o winie?  To pytanie wielokrotnie słyszę od osób, które chcą uzyskać separację. Zastanawiają się, czy warto czynić starania zmierzające do uzyskania separacji na zgodny wniosek, czy też właśnie zdecydować się na postępowanie w istocie sporne, w którym Sąd będzie ustalał winę za rozpad pożycia małżeńskiego. Z tego wpisu dowiecie się Państwo co daje separacja z orzekaniem o winie, w szczególności w materii dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Co daje separacja z orzekaniem o winie

Co daje separacja z orzekaniem o winie? Czym jest separacja?

W zasadzie każdy z nas rozumie intuicyjnie pojęcie separacji. Odwołajmy się jednak do przepisów prawa.  Zgodnie z art. 611 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: „KRiO”) jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.

Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 611 § 2 KRiO).

Separacja różni się od rozwodu w wielu aspektach. Przede wszystkim rozkład pożycia nie musi mieć charakteru trwałego jak w przypadku rozwodu. Nadto pozostając w separacji nie można zawrzeć nowego związku małżeńskiego, a sama separacja może być zniesiona przez Sąd – w odróżnieniu od rozwodu, który ma charakter ostateczny.

Separacja na zgodny wniosek małżonków

Potocznie separacja „za porozumieniem stron” jest możliwa – na mocy art. 611 § 3 KRIO.

Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków, sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy (art. 613 § 2 KRiO).

Wówczas sprawa toczy się w trybie nieprocesowym. Orzeczenie w przedmiocie separacji zapada szybciej, co z kolei przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy. Klasyczne postępowanie o separację niekiedy bardzo przypomina sprawę o rozwód – co może wiązać się dla Państwa z dużymi emocjami i koniecznością zapewnienia sobie fachowej reprezentacji prawnej.

Separacja bez zgody małżonka

Niekiedy jednak uzyskanie zgody drugiego małżonka na separację jest po prostu niemożliwe i konieczne staje się złożenie pozwu w tym zakresie. Wówczas Sąd zarządzi rozprawę, przeprowadzi całe postępowanie dowodowe i wyda orzeczenie w tym zakresie. Będzie badał przede wszystkim to, który z małżonków swoim nagannym (z punktu widzenia ogólnie przyjętych norm społecznych) doprowadził do zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Kluczowe znaczenie ma również ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki orzeczenia separacji. Musicie Państwo bowiem pamiętać, że samo złożenie pozwu o separację nie jest tożsame z uzyskaniem orzeczenia tej treści.

Co daje separacja z orzekaniem o winie

 Zgodnie z art. 613 § 1 KRiO przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57  (orzekanie o winie przy orzekaniu rozwodu) i art. 58 (wyrok orzekający rozwód). Orzekając zatem separację sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia małżeńskiego.

Istnieją trzy możliwe konfiguracje w tym zakresie. Sąd orzekając separację może stwierdzić, że:

– tylko jeden z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia małżeńskiego;

– oboje małżonkowie ponoszą winę rozkładu pożycia małżeńskiego;

– żaden z małżonków nie ponosi winy rozkładu pożycia małżeńskiego.

Separacja z orzekaniem o winie wpływa przede wszystkim na ukształtowanie obowiązku alimentacyjnego. Ma to fundamentalne znaczenie dla przyszłego funkcjonowania małżonków. Kwestie finansowe wiążą się zwykle z największymi emocjami, bowiem będą one rzutowały na wiele lat życia. Uwaga stron postępowania sprawy o separację winna być zatem zogniskowana na tym zagadnieniu.

Separacja a alimenty na dzieci

Jeżeli posiadacie Państwo wspólne małoletnie dzieci, to Sąd będzie orzekał o alimentach. Małżonek który nie zamieszkuje z dziećmi będzie zobowiązany do świadczenia alimentów, których wysokość będzie determinowana jego możliwościami finansowymi i usprawiedliwionymi potrzebami dzieci.

Separacja a alimenty na małżonków

Co daje separacja z orzekaniem o winie? Przede wszystkim wpływa na ukształtowanie obowiązku alimentacyjnego między małżonkami.

Jeżeli żaden z małżonków nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, to będziesz mógł domagać się alimentów od drugiego małżonka tylko wówczas, gdy pozostajesz w niedostatku. Musisz udowodnić, że nie masz wystarczających środków na zaspokojenie swoich elementarnych potrzeb.

Sytuacja kształtuje się inaczej, gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego. W takiej sytuacji można się domagać alimentów wówczas, gdy udowodnisz, że orzeczenie separacji skutkowało istotnym pogorszeniem Twojej sytuacji materialnej.

Co daje separacja z orzekaniem o winie?

Jeżeli zdecydujesz się na separację „za porozumieniem stron”, to Sąd nie będzie orzekał o winie. Będziecie traktowani tak jakby żadne z Was nie ponosiło winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że będziesz mógł domagać się alimentów od współmałżonka tylko wówczas, gdy nie starcza Ci środków na podstawowe potrzeby. Samo pogorszenie sytuacji finansowej względem stanu sprzed orzeczenia separacji nie będzie wystarczające dla orzeczenia alimentów.

Niniejszy wpis nie stanowi porady prawnej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o adwokaturze. Jeżeli znajdujecie się Państwo w podobnej sytuacji i chcecie uzyskać wsparcie prawne – zapraszam do nawiązania kontaktu. Przyjrzę się Państwa sprawie i zaproponuję odpowiednią strategię działania.