Wielu moich klientów, w szczególności w dobie inflacji, zadaje pytanie czy i kiedy podwyższenie alimentów będzie możliwe. Najczęściej chodzi o alimenty zasądzone wyrokiem Sądu, których wysokość w obecnych realiach nie pozwala na zaspokojenie podstawowych i uzasadnionych potrzeb uprawnionego. Kiedy zatem podwyższenie alimentów będzie możliwe? Jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby Sąd podwyższył alimenty? Co należy zrobić, aby zainicjować sprawę w tym zakresie? Na te i inne pytania znajdziecie Państwo odpowiedzi w niniejszym wpisie blogowym. Zapraszam do lektury.
Podwyższenie alimentów – kilka słów o obowiązku alimentacyjnym
Obowiązek alimentacyjny – w największym możliwym skrócie – stanowi zobowiązanie do dostarczania środków utrzymania oraz wychowania dla najbliższych członków rodziny.
Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako: „kro”) obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Zgodnie natomiast z art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Podwyższenie alimentów najczęściej dotyczy sytuacji, gdy alimenty zostały zasądzone w wyroku sądowym. Zwykle jest również tak, że orzeczenie o takowej treści zostało wydane wiele lat temu, a w konsekwencji kwota alimentów nie przystaje do obecnej rzeczywistości gospodarczej.
Celem świadczeń alimentacyjnych względem dzieci jest ich całkowite lub częściowe utrzymanie. Rodzic sprawujący pieczę i wykonujący władzę rodzicielską wykorzystuje te pieniądze na bieżące utrzymanie dziecka: zakup żywności, ubrań, leków, sfinansowanie dodatkowych lekcji itp.
Co zatem należy zrobić w sytuacji, gdy wysokość alimentów nie starcza na sfinansowanie uzasadnionych potrzeb dziecka? Rekomenduję rozważyć wytoczenie powództwa o podwyższenie alimentów.
Zanim jednak opowiem Państwu kiedy podwyższenie alimentów jest możliwe, w pierwszym rzędzie wskażę od czego zależy ich wysokość. Jak się bowiem okaże będzie miało to kluczowe znaczenie dla przyszłego postępowania o podwyższenie alimentów.
Kiedy i na jakiej podstawie podwyższenie alimentów będzie możliwe?
Zgodnie z art. 135 § kro zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Sama treść przepisu nie powinna budzić wątpliwości. Sąd w trakcie procesu o podwyższenie alimentów będzie zatem badał:
– jakie usprawiedliwione potrzeby posiada uprawniony do świadczeń alimentacyjnych;
– jakie możliwości zarobkowe i majątkowe posiada zobowiązany do płacenia świadczeń alimentacyjnych.
Zawsze przed rozpoczęciem sprawy o podwyższenie alimentów proponuję, aby moi Klienci zbierali rachunki i faktury dokumentujące wydatki poniesione na dziecko. W ten sposób będziecie Państwo w stanie wykazać usprawiedliwione potrzeby dziecka.
Jeżeli chodzi natomiast o zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, to tutaj warto przywołać fragment orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2017 roku (sygnatura akt I ACa 1827/16).
Wzmiankowany Sąd wskazał, iż „Możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej nie wynikają z faktycznie osiąganych zarobków i dochodów, ale stanowią środki pieniężne, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności, stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych”.
Podstawą prawną do podwyższenia alimentów jest art. 138 kro, który wskazuje, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z dnia 27 listopada 2019 roku (sygnatura akt VI RCa 197/19) bardzo dobrze wytłumaczył sens oraz istotę tego przepisu. Otóż Sąd wskazał, iż „Zgodnie z treścią art. 138 kro – w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków należy rozumieć wszelkie modyfikacje w statusie ekonomicznym stron mające wpływ zarówno na zwiększenie, jak i na zmniejszenie, zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zwiększenie lub zmniejszenie zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego”.
Jeżeli w Państwa sprawie alimenty zostały zasądzone wiele lat temu, to najpewniej istnieją podstawy do ich podwyższenia. Wypada jedynie wspomnieć, że potrzeby dziecka z wiekiem rosną, a inflacja już wystarczająco osłabiła wartość nabywczą pieniądza.
Nie są to jednak jedyne okoliczności, które powinny być zbadane przed wniesieniem pozwu o podwyższenie alimentów. Warto zatem skonsultować swoją sprawę z adwokatem, który w przeszłości prowadził takie sprawy. Profesjonalny pełnomocnik nakreśli Państwu przebieg takiego postępowania oraz wskaże orientacyjną kwotę podwyżki, o którą można się w uzasadniony sposób ubiegać.
Podsumowanie
Podwyższenie alimentów jest możliwe w razie istotnej zmiany stosunków. Wysokość świadczeń alimentacyjnych jest uzależniona od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Sąd oceni materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i na tej podstawie podejmie decyzję, czy podwyższenie alimentów jest zasadne. Pamiętajcie Państwo zatem o konieczności gromadzenia wszelkiego rodzaju rachunków i faktur.
Niniejszy wpis nie stanowi porady prawnej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o adwokaturze. Jeżeli znajdujecie się Państwo w podobnej sytuacji i chcecie uzyskać wsparcie prawne – zapraszam do nawiązania kontaktu. Przyjrzę się Państwa sprawie i zaproponuję odpowiednią strategię działania.